Kamu Hizmeti

KATEGORİLER

HABER ARA

EN ÇOK OKUNANLAR

Pandemi İzleme Bilim Kurulundan Duyurulur.

Kategori	: Güncel
Yorum Sayısı	: 0
Okunma	: 9350
Tarih	: 25 Ocak 2010 15:04

11 Punto 13 Punto 15 Punto 17 Punto

PANDEMİ İZLEME BİLİM KURULUNDAN DUYURULUR

Grip virüsü her kış mevsiminde yaşadığımız bilinen epidemiler dışında 15-40 yıl aralarla küresel grip salgınlarına (pandemi) yol açmaktadır. Son yaşanan grip pandemilerinden; 1918-İspanyol Gribinde 40-50 milyon, 1957-Asya Gribinde 1 milyon, 1968 - Hong Kong Gribinde 800 bin kişi ölmüştür. 2009 Nisan ayında Meksika'dan başlayarak, tüm dünyaya yayılan 2009 Grip Pandemisi ise halen devam etmektedir.

2009 Grip Pandemisi, yol açtığı ölümler açısından ciddiye alınması gereken bir halk sağlığı sorunudur. Hastalık; pnömoni, bronşit, sinüzit, otit gibi sık rastlanan komplikasyonlara ve ensefalit, menenjit, septik şok, miyokardit, perikardit, miyozit, Guillain-Barre Sendromu gibi daha az rastlanan komplikasyonlara da yol açabilmektedir.

Yaygın aşılama yapılmadığı takdirde, hastalığın atak hızının yaklaşık %20 olacağı hesaplanmaktadır. Hastalık enfekte kişilerin 1/3'ünde asemptomatik seyretmektedir. Hekime başvuranların %0,5-1'inde hastaneye yatış ve yatan hastaların %15-16'sında yoğun bakım ihtiyacı ortaya çıkmaktadır. Hastalıktaki ölüm hızı (fatalite) 10 binde 1-2'dir. Kronik hastalığı bulunanlar, gebeler, ilk 2 haftalık dönemdeki lohusalar, morbid obezler ve küçük çocuklar arasında yüksek ölüm hızları söz konusudur. Ayrıca ölümlerin 1/3'ü 50 yaş altındaki sağlıklı kişilerde meydana gelmektedir. 65 yaş üstündeki kişiler hastalığa daha az yakalanmakla birlikte, bu yaş grubunda da ölüm hızı yüksektir.

Ülkemizde ill^^jyeflf pandem+k grtp-^tfakast-Haztfaff—2009'da tespit—edilmiştir. 22 Aralık- 2009 tarihi— itibariyle tespit edilen laboratuvar teyitli vaka sayısı 12.878 olup, 507 kişi hayatını kaybetmiştir.

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) Pandemik gribe karşı en etkili korunma yolunun, Pandemik virüs susuna (Influenza A/California/07/2009) karşı geliştirilen aşı ile aşılanmak olduğunu belirtmiş, DSÖ Stratejik Uzmanlar Aşı Danışma Kurulu (SAGE: Strategic Advisory Group of Experts); Pandemik Grip açısından yüksek riskli grupları tanımlamıştır (1-3).

Aşılama ile:

• Hastalığın ağır seyretme potansiyelinin olduğu risk grupları hastalıktan korunacak,

• Enfeksiyon zinciri kırılarak, hastalığın daha geniş kitlelere yayılması engellenecek,

• Hastalık ve buna bağlı ölümler büyük oranda engellenecek,

• Sağlık hizmeti başta olmak üzere toplumda verilmesi gereken zorunlu hizmetlerin kesintisiz
sürdürülmesi sağlanacak,

• Virüsün neden olduğu hastalıktan etkilenen insan sayısı arttıkça, virüste büyük çaplı mutasyonlar
meydana gelebilir. Aşılama ile enfeksiyon zincirinin kırılması sonucu mutasyon riski ve buna bağlı olarak
hastalığın daha ağır seyretme riski de azalacaktır.

Ülkemizde Grip Pandemisinin etkilerini azaltmak amacıyla 2006 yılında yayımlanan Ulusal Pandemi Faaliyet Planı çerçevesinde hazırlıklar yapılmıştır. Bu planda; antiviral ve koruyucu malzeme temini, hastane yoğun bakım servislerinin geliştirilmesi gibi birçok hususla beraber, korunmada aşılamanın önemi vurgulanmıştır.

Ülkemizde aşılanması gereken öncelikli gruplar, birçok farklı disiplinlerden akademisyenin bulunduğu Pandemi İzleme Bilim Kurulu tarafından belirlenmiş ve ilan edilmiştir. Bu belirleme yapılırken pandemik gribe daha sık yakalanan kişiler ile hastalığı ağır şekiide geçirme ve öiümle sonuçlanma riski yüksek oian grupiar ön plana alınmıştır. Bu konuda DSÖ (4), ABD Hastalık Koruma ve Kontrol Merkezi (CDC) (5) ve Avrupa Hastalık Koruma ve Kontrol Merkezi (ECDC) (6) gibi salgın ve hastalıklar konusunda deneyimli kurumların önerileri de dikkate alınmıştır.

Gebeliğin 2. ve 3. trimestrinde ve lohusalığın ilk iki haftasında hastalık ağır seyredebilmektedir. Gebeler ve lohusalar grip geçirdiklerinde toplumdaki diğer bireylere göre daha fazla komplikasyon ve ölüm riski taşırlar (7-10) Ülkemizdeki verilere göre; gebeliği sırasında pandemik grip geçirenlerde ölüm riski topluma göre 5-6 kat daha yüksektir. Ayrıca, gebelerde düşük ya da ölü doğum riski de artmaktadır.

Hastalığa karşı canlı virüs aşısı ve inaktif virüs aşısı olmak üzere iki tip aşı üretilmiştir. Ülkemizde kullanılmakta olan aşılar, inaktif virüs aşılarıdır. Bu aşılarda, antijen yanında hastalığa karşı bağışıklık düzeyi ve süresini artırmak üzere adjuvan ve mikrobiyolojik kontaminasyonu engellemek üzere thiomersal bulunmaktadır.

Adjuvanın bileşiminde bulunan skualen kolesterol metabolizmasının ürünü olan doğal bir maddedir. 1997 yılından bu tarafa aşılarda kullanılmaktadır. Skualen içeren aşılarla ilgili 70'den fazla klinik çalışma yapılmış ve aşının güvenliği açısından herhangi bir olumsuz bulgu saptanmamıştır. DSÖ pandemi sırasında daha fazla aşının üretimine imkân sağlayacağı için, aşı üreticilerinin adjuvanlı aşı üretmelerini tavsiye etmiştir (11, 12).

Thiomersal; 1930'lu yıllardan beri aşılarda güvenle kullanılmakta olan bir etil civa bileşiği olup, metabolize edilerek vücuttan atılır. Vücutta birikici ve toksik özelliği olan civa formu metil civa olup, aşı içindeki etil civanın böyle bir özelliği yoktur(13).

Ülkemizde kullanılan aşılar Avrupa ülkeleri ve diğer dünya ülkelerinde de kullanıma sunulmuş olan aşılarla aynı aşılardır. Aşıların güvenliği de DSÖ ve diğer bilimsel kuruluşlar tarafından onaylanmıştır (14). Ülkemizde kullanılan adjuvanlı aşılar, Avrupa Birliğinin yetkili ruhsatlandırma kurumu olan Avrupa İlaç Ajansı (EMEA) ve Sağlık Bakanlığı tarafından ruhsatlandırılmıştır.

Bu aşı sonrasında mevsimsel grip aşıları ve diğer aşılarda olduğu gibi istenmeyen bazı yan etkiler ortaya çıkabilir.

a) Sık görülen yan etkiler: Aşı uygulanan bölgede kızarıklık, şişlik, sertlik, morarma, ağrı, vücut kırıklığı,
yorgunluk, baş ağrısı, terlemede artış, titreme, eklem ağrısı, kas ağrısı (Bu durumlar genellikle aşıdan sonraki
birkaç günde ortaya çıkabilir ve bir iki gün içerisinde kendiliğinden düzelir.)

b) Yaygın olmayan yan etkiler: Yaygın cilt reaksiyonu

c) Nadir görülen yan etkiler: Hipotansiyon, şok, sinir traselerinde ağrı, trombositopeni

d) Çok nadir görülen yan etkiler: Vaskülit, nörit, ensefalit, Guillain-Barre Sendromu.

Dünyada bugüne kadar 100 milyonun üzerinde (28 milyonu Avrupa'da olmak üzere), ülkemizde ise 2 milyonun üzerinde pandemik grip aşısı uygulanmış olup, DSÖ ve EMEA açıklamaları ile ülkemizdeki gözlemlere göre aşının yan etkilerinin mevsimsel grip aşısıyla benzer olduğu ortaya konmuştur. Hastalığın komplikasyonları ile aşının istenmeyen etkileri kıyaslandığında hastalığın çok daha riskli olduğu görülecektir. Örneğin İngiltere'de Guillain-Barre Sendromu (GBS) dikkate alınarak yapılan değerlendirme ve tahminlerde, GBS'nin toplumda görülme sıklığı 100 binde 1,87 kişi/yıl iken, uygulanan her 10 milyon doz aşı sonrasındaki 6 hafta içerisindeki GBS görülme sıklığı 3,58'dir (15). İngiltere'de yapılan bir başka çalışmada, GBS ile Campylobacter enteriti, EBV ve Grip Benzeri Hastalık arasında güçlü bir ilişki olduğu ortaya konmuş ve Campylobacter enteritinin GBS geçirme riskini 38 kat, grip hastalığının ise 18 kat artırdığı gösterilmiştir (16).

Değerli Meslektaşımız,

Sağlık çalışanları olarak bizim, toplumun sağlığını korumak, geliştirmek ve tedavi etmek dışında, bu ülkenin aydınları olarak topluma önderlik etmek sorumluluğumuz da vardır. Gripten önce davranıp aşılanarak ve aşılanmayı tavsiye ederek toplumumuzu hastalıktan koruyabiliriz.

Saygılarımızla, Pandemi İzleme Bilim Kurulu

KAYNAKLAR:

1. Pandemic (HİNİ) 2009 briefing note 2. http://wwtv.who.int/csr/disease/swineflu/notes/hlnl vaccine 20090713/en/index.html (Ulaşım tarihi:21.12.2009)

2. Summary of available candidate vaccine viruses for development of Pandemic (HİNİ) 2009 virüs vaccines,26 October 2009,
http://www.who.int/csr/disease/swineflu/guidance/vaccines/candidates/en/index.html (Ulaşım tarihi:21.12.2009)

3. Experts advise WH0 on pandemic vaccine policies and strategies, Pandemic (HİNİ) 2009 briefing note 14,
http://www.who.int/csr/disease/swineflu/notes/briefing 20091030/en/index.html (Ulaşım tarihi:21.12.2009)

4. Strategic Advisory Group of Experts on Immunization - Report of the extraordinary meeting on the influenza A (HİNİ) 2009 pandemic, 7 July 2009. VVeekly
Epidemiological Record, 24 July 2009, 8430:301-304. Available at http://www.who.int/wer/2009/wer8430.pdf, (Ulaşım tarihi 04.12.2009)

5. Use of influenza A (HİNİ) 2009 moncvalent vaccine: recommendations of the Advisory Committee on Immunization Practices (AÇIP), 2009., National Center for
Immunization and Respiratory Diseases, CDC; Centers for Disease Control and Prevention (CDC)., MMWR Recomm Rep. 2009 Aug 28;58(RR-10):l-8.

6. Pandemic influenza A(H1N1) 2009 vaccines in the European Union., Johansen K, Nicoll A, Ciancio BC, Kramarz P., Euro Surveill. 2009 Oct 15;14(41):19361.PMID:
19883538

7. Quantifying the risk of pandemic influenza in pregnancy and Indigenous people in Australia in 2009., Kelly H, Mercer GN, Cheng AC. Euro Surveill.
2009;14(50):pii=19441. Available online: http://www.eurosurveillance.org/ViewArticle.aspx?Artideld=19441

8. HİNİ 2009 influenza virüs infection during pregnancy in the USA. Lancet 2009; (9688):451-8. July 29, 2009, Jamieson DJ, Honein M, Rasmussen SA, VVİlliams JL,
Swerdlow DL, Biggerstaff MS, et al. '

9. Pandemic influenza A (HİNİ) 2009 virüs vaccine - conclusions and recommendations from the October 2009 meeting of the immunization Strategic Advisory
Group of Experts, 4 December 2009, http://www.who.int/csr/disease/swineflu/meetings/sage oct 2009/en/index.html (Ulaşım tarihi:21.12.2009)

10. Use of İnfluenza A (HİNİ) 2009 Monovalent İnfluenza Vaccine in Pregnant VVomen, October 27, 2009
http://www.fda.gov/BiologicsBloodVaccines/Vaccines/QuestionsaboutVaccines/ucml88099.htm (Ulaşım tarihi:21.12.2009)

11. Squalene-based adjuvants in vaccines www.who.int/vaccine safetv/topics/adiuvants/sgualene/guestions and answers (Ulaşım tarihi:21.12.2009)

12. Trial of 2009 İnfluenza A (HİNİ) Monovalent MF59-Adjuvanted Vaccine, Clark TW, Pareek M, Hoschler K, Dillon H, Nicholson KG, Groth N, Stephenson I., N Engl J
Med. 2009 Dec 17;361(25):2424-2435. Epub 2009 Sep 10.

13. Thiomersal and vaccines www.who.int/vaccine safetv/topics/thiomersal/en/ (Ulaşım tarihi:21.12.2009)

14. Safety of pandemic (HİNİ) 2009 vaccines,30 October 2009

http://www.who.int/csr/disease/swineflu/frequently asked guestions/vaccine preparedness/safetv approval/en/index (Ulaşım tarihi:21.12.2009)

15. Importance of background rates of disease in assessment of vaccine safety during mass immunisation with pandemic HİNİ influenza vaccines, Prof Steven Black
MD, J.Eskola, C.Sİegrist, N.Halsey, N.Mac Donald, B.Law, E.Mİller, N.Andrews, J.Stowe, The Lancet, Volume 374, Issue 9707, Pages 2115 - 2122,19 December 2009
(Online; October 31, 2009, DOI:10.1016/S0140-6736(09)61877-8)

16. Guillain-Barre Syndrome and Preceding İnfection with Campylobacter, İnfluenza and Epstein-Barr Virüs in the General Practice Research Database, Clarence C. Tam,
Sarah J. O'Brien, İrene Petersen, Amir İslam, Andrew Hayward, and Laura C. Rodrigues, PLoS ONE. 2007; 2(4): e344. doi:10.1371/journal.pone.0000344.